علل بدخطی دانش اموزان

شرایط موثر بر بدخطی دانش اموزان :

گانیه معتقد است که برای یادگیری دو دسته شرایط وجود دارد : شرایط درونی یادگیری و شرایط بیرونی یادگیری . البته در بررسی علل بدخطی و بد آموزی خطی دانش آموزان دوره ی ابتدایی علاوه بر عوامل آموزشی و تربیتی و در حقیقت ، کار معلم ، که جزء شرایط بیرونی هستند باید شرایط درونی که مربوط به شرایط روانی کودکان می باشند نیز مورد توجه قرار گیرند چه بسا بدخطی دانش آموزان  به دلیل حالات عاطفی نامطلوب  و نداشتن هدف و انگیزه برای زیبا نویسی و یا ضایعات استخوانی  و یا نداشتن آمادگی روحی روانی و محیط  نامناسب و فقر آموزش همچنین تمرینات غلط و فقدان رسیدگی باشد برای ارائه ی راهکار های مناسب عوامل به طور کلی به سه گروه عمده تقسیم بندی می شود. 

الف ) عوامل مربوط به خانواده :

بی توجهی اولیا به خط بچه ها وطرز نوشتن انها  و یا سر مشق نادرست دادن  و همچنین والدینی که خودشان بد خط هستند زمینه هایی برای بد خطی فرزندان را فراهم می کند بدخطی والدین  سر مشق نا مناسبی برا ی کودکان است از انجا که خوشنویسی مهارتی است  که باید اموخته  شود  چنان چه  کودک  در خانواده ای زندگی کند که  اعضای ان از ذوق  و استعداد بیشتری برخوردار باشند کودک زمینه ی بیشتری برای خوب نوشتن دارد خانواده هایی که به صورت  دیکتاتور ی و دموکراسی و ﺁزادی مطلق اداره  می شوند نیز تاثیرات متفاوتی  بر عملکرد  دانش اموز دارند افرادی دوران کودکی  خود را در خانه ای اکنده از استبداد و خود خواهی می گذرانند هیچ گاه فرصتی برای ابراز وجود و نشان دادن قابلیت ها و گرایش های خود به دست نمی اورند  ( زرهانی خرداد 89 ص 21)  کودکانی که در خانواده هایی زندگی می کنند که نسبت به فرزندان خو بی تفاوت اند وار تشویق و تنبیه به موقع برای انجام تکالیف فرزندانشان استفاده نمی کنند در واقع انگیزه ی لازم  را برای انجام بهتر تکالیف در فرزندان خود به وجود نمی اورند چنین کودکانی اغلب با اکراه و بی میلی اقدام به نوشتن می کنند و نتیجه ی  عملکرد آنها رضایت بخش نخواهد بود همچنین مو قعیت کودک در خانه یعنی تنها فرزند خانواده بودن یا کوچکترین کودک یا تنها پسر خانواده بودن وارتباطی که کودک با خواهر و برادران خود دارد سبب یادگیری های مهارتی بدنی متفاوتی می شود .

انتظارات خاص والدین از فرزندان خود اگر با واقع بینی همراه باشد اختلالی در رفتار بچه ها به وجود نمی آورد ولی اگر این انتظارات بدون توجه به امکانات فرزند باشد سبب بروز عکس العمل های شدید از طرف بچه ها می شود و سبب شکست بچه ها در انجام کارهای معین می گردد همچنین وضعیت طبقاتی خانواده بر روی یادگیری دانش آموز تاثیر دارد وضع مادی و معنوی خانواده در رشد نوشتن بچه ها تاثیر دارد تحقیقاتی که درباره ی اختلاف استعداد بچه ها در طبقات مختلف به عمل امده است نشان می دهد که پرورش استعداد بچه ها در حد وسیعی مربوط به فرهنگ و راه زندگی طبقات است. شریعتمداری (1367) 

ب ) عوامل مربوط به معلمان :

مسئله ی آمده سازی معلمان برای کاری که بر عهده دارند در همه ی کشور ها به ویژه کشور های در حال ترشد از اهمیت ویژه ای بر خوردار است این اهمیت هم نه نیازی به اثبات دارد و نه تاکید . از طرفی همیشه گفته می شود که مدرسه یک قدم از اجتماع عقب تر است . زیرا تحولات اجتماعی سریع تر از ان رخ میدهند که مدرسه و معلم بتوانند خود را با ان تطبیق دهند در این صورت معلم چه باید بکند (سانتراک 1387).

اگر معلم خط خوبی داشته باشد و حروف را هم به خوبی اموزش دهد و در این رابطه با استفاده از بازی و تمرین عضلات بچه ها را تقویت کند بیشترین تاثیر را در خوب نویسی و خوانا نویسی دارد گاهی اوقات کتاب های درسی هم اشکالاتی در این زمینه دارند که معلم باید ان ها را به خوبی ببیند و با تذکر به موقع اجازه ندهد در شاگردانش دو گانگی ایجاد شود و بد خطی و خوانا نبودن  خط اموزگار  و بی توجهی او به خط  شاگردان نیز عاملی در ایجاد بد خطی و اختلال خط می باشد بهتر است معلمان از دادن تکالیف زیاد در منزل خود داری کنند 

مواجه شدن دانش آموز با حجم زیاد تکالیف نیز باعث بد خطی دانش آموز می شود صبر و حوصله و دادن مقدار معینی تمرینات عضلانی در مقدمه ی کار ضروری است تا شاگرد قادر شود عضلات دست را کنترل کند تکنیک های متعددی از جمله مچاله کردن کاغذ یا استفاده از خمیر های بازی و ... وجود دارد تا عضلات دست را آماده کند تا به حروف الفبا شکل بدهد و همچنین برای اموزش مهارت خط نویسی به کودکان باید معلمین به این مولفه ها توجه داشته باشند وضعیت نشتن دانش اموز،  وضعیت قلم به دست گرفتن دانش آموز وضعیت دست آزاد بچه های راست دست و چپ دست ، حالت قرارگرفتن سر  ،  تابش نور و مقدار آن در هنگام نوشتن حالت قرار گرفتن پاها در هنگام نوشتن و طرز قرار دادن و فیزیک ایستادن پای تخته برای نوشتن و رعایت حاشیه در دفتر  دقت به این ویژگی ها باعث می شود تا  آموزگار بتواند دانش آموزان را به درستی هدایت کند( گروه ها خرداد 80) 

معلمانی که با دانش آموزان دچار مشکلات رفتاری کار آموزشی می کنند در این زمینه آسیب پذیری بیشتری دارند بیشتر معلمان رغبتی به آموزش این گونه از دانش آموزان نشان نمی دهند (کوپر  1378)

معلمان باید به این باور برسند که نوشتن کودکان  از طریق تمرینات بیشتر پیشرفت می کنند و ان ها باید در پذیرش تلاش های کودکان حوصله ی بیشتری به خرج دهند واکنش مثبت معلم و بر انگیختن کودک به سمت تلاش بیشتر در ایجاد یک کلاس نوشتن مناسب است (هژبری 83)

نگرش مثبت معلم  نسبت به تلاش های نوشتاری کودک به اندازه ی فراهم کردن زمان و فضا و مطالب نوشتاری مناسب حائز اهمیت است خط خطی کردن ها و نقاشی ها سطوح آغازین نوشتن هستند که در پیشرفت مهارت نوشتن کودک در مراحل بعدی  حائز اهمیت هستند بنا بر این این تلاش  ها باید  مورد تشویق معلمان قرار گیرد ( هادی پور 85)

معلم و نقش او در ایجاد زمینه های تجربی و عملی یادگیرنده اهمیت خاص دارد او می توتند فضایی را به وجود آورد که احساس وحشت  از کار ها را بر طرف کند  و دانش آموز را به  انجام کار  بهتر  در نوشتن حساس ترکند ( معتمدی 86 ) لذا  معلمان باید اساس کار خود را به کاهش تنش قرار دهند و در مورد خط بچه ها را توبیخ نکنند و خود از نظر خطی الگوی خوبی برای دانش آموزان باشند .

ج) عوامل مربوط به دانش اموزان : 

در میان مهارت های  تحصیلی پایه ، نوشتن ملموس ترین مهارت نام گرفته است تفاوت نوشتن با سایر مهارت های ارتباطی این است که نوشتن سندی کتبی از خود به جای میگذارد و همچنین جز مهارت های ظریف حرکتی می باشد . می گویند خط هر کسی نشانه ای از روح او را در خود دارد و هر کسی را می توان از خط او شناخت . برای این که دانش اموز بتواند نوشتن را به نحو احسن انجا م دهد لازم است شرایطی برای نوشتن داشته باشد :

1-    از رشد ذهنی کافی برخوردار باشد 

2-    انگیزه ی کافی داشته باشد 

3-    از علاقه ی کافی برخوردار باشد

4-    بین چشم و دست هماهنگی باشد 

5-    هماهنگی حرکتی داشته باشد 

6-    توانایی تطبیق بدن با فضای اطراف را داشته باشد 

7-    مفهوم نوشتن از راست به چپ را بداند (تبریزی 84 )

همچنین وجود بعضی از نارسایی ها مانند اختلالاتی در عملکرد دست و انگشتان باعث می شود که کودک نوشتن را به طور مطلوب انجام  ندهد و همچنین معلولیت های جسمی و ضایعاتی که در سیستم اعصاب مرکزی یعنی مغز یا  طناب نخاعی به  وجود  می آید و صدمات وارده بر مغز باعث اختلال  در  نوشتن می شود این صدمات  ممکن  است  آنقدر خفیف  باشد که نتوان  تاثیر آن را بر رفتار کودک تشخیص  داد  و  یا آنقدر شدید باشد  که فعالیت کودک را به میزان پایینی کاهش دهد کودک مبتلا به اسیب مغزی ممکن است نشانه های رفتاری  وسیعی  از خود  نشان  دهد از جمله عدم هماهنگی  و  اعمال حرکتی  ناقص (هالا هان  .  کافمن  . 1378 ص214)

انواع فلج مغزی و صرع می توانند به مهارت های حرکتی و از جمله نوشتار بچه ها تاثیر بگذارد فلج مغزی که بیشترین درصد دانش اموزان مبتلا به آسیب های جسمی را در بر می گیرد شامل معلولیت های حرکتی است که عموما با اختلال در هماهنگی عمل عضلات و ناتوانی در ابقاء وضعیت و تعادل طبیعی و انجام حرکات و مهارت های طبیعی همراه است از نظر نوع اختلال حرکتی بچه های اسپاستیک انقباض عضلات ، افزایش غیر طبیعی دارند و عضلات حلت سفتی دارند و در نوشتار دچار مشکل هستند . ب

چه های اتستیک به دلیل فقدان هماهنگی و کنترل ضعیف تعادل و حرکت و عدم کنترل واکنش های تعادلی در نوشتن دچار مشکل هستند بچه های مبتلا به فلج ترو مو دارای حرکات لرزشی غیر ارادی در اندام های دست و پا هستند و بد خط هستند بچه های اتو توئید دارای حالتی از فلج مغزی هستند که طی آن حرکات ظاهر شده حالت پیچ و تابی دارند و ما شاهد انقباض عضلانی و الگو های حرکتی بدون کنترل و نامنظم هستیم این کودکان در هنگام نوشتن دچار مشکل می شوند.و شدت حرکات غیر عادی هنگامی افزایش می یاید که فرد تحت فشار قرار می گیرد . صرع نیز که نتیجه ی تخلیه ی ناگهانی انرژی الکتریکی سلول های مغزی است می تواند عملکرد حرکتی تاثیر گذارد (حاج بابایی . دهقانی 1386  ) 

چپ دستی دانش آموز : امروزه نوشتن با دست چپ در حکم امری هنجار و طبیعی پذیرفته شده است در حال حاضر بر خلاف گذشته توافق کلی وجود دارد که باید به کودکان اجازه داد تا با دستی که قویا ترجیح می دهند چه چپ و چه راست بنویسند در عین حال لازم است برخی مسائل مورد توجه قرار گیرد بسیاری از کودکان چپ نویس در هنگام نوشتن به دلیل بهتر دیدن انچه که نوشته اند و پرهیز از کثیف شدن ان دست خود را کج می گیرند این مشکل در واقع به کج گذاشتن کاغذ مربوط می شود اتو . مک منمی  و اسمیت بر این باورند که اگر چپ نویس ها کاغذ را خلاف جهتی که راست نویس ها می گذراند قرار دهند برای نوشتن در وضعیت طبیعی  قرار خواهند گرفت افراد چپ نویس از نظر کج نویسی نیز دشواری دارند کج نویسی رو به عقب به دلیل جهتی که انان در نوشتن حروف دارند به نوعی طبیعی است در عین حال در کج نویسی های شدید بهتر است از جدا نویسی به جای سر هم نویسی استفاده شود ( والاس و لافلین 1370 ص 253 ) migna.ir 

گروهی از دانش آموزان نمی توانند به خوبی  از عضله های کوچک دست  و انگشتان استفاده  کنند از جمله عواملی که به علت عدم قرار گرفتن صحیح مداد در دست باعث ایجاد اختلالات دست نویسی  دانش آموزان می شود می توان به مواردی جون فشار بیش از حد لازم به مداد یا شل گرفتن آن دور بودن بیش از حد نوک مداد از سر انگشتان و یا نزدیک بودن بیش از اندازه ی آن راست ویا ملایم نگه داشتن بیش از حد مداد در میان انگشتان و در نهایت به مناسب نبودن قطر مداد اشاره کرد .

ب) اشکال در وضعیت قرار گرفتن کاغذ :  وضعیت نا مناسب کاغذ و دفترچه نسبت به بدن نیز از صحیح نوشتن جلو گیری کرده و در برو ز اشکالت مختلف هنگام دست نویسی نقش اساسی دارد برخی از دانش اموزان هنگام نوشتن سر خود را بیش از حد به کاغذ نزدیک می کنند و حتی گاهی احساس می شود سر خود را به ان می چسبانند گرو هی دیگر دفترچه ی خود را به حالت زاویه دار و کج قرار می دهند .

ج) اشکال در جهت یابی صحیح : برخی دانش اموزان درک صحیحی از رابطه های فضایی مانند با لا و پایین – زیر و رو چپ و راست ندارند به همین دلیل هنگام نوشتن حروف و کلمه ها ( حتی بر روی کاغذ خط دار ) قادر نیستند اشکال صحیح حروف را بنویسند مثلا حرف (( الف )) را بیش از حد امتداد داده و از روی خط می گذرانند .

2- مشکلات نوشتن صحیح حروف الفبا ( حرف نویسی ) گاهی برخی دانش اموزان حروف را بیش از حد بزگ ئ یا کوچک می نویسند ودر برخی موارد خطوط مستقیم ( افقی یا عمودی ) را به حالت قوس دار می نویسند ویا بالعکس  .

3-    مشکلات نسخه برداری صحیح از کلمات ( رو نویسی ) بعضی دانش اموزان ممکن است حروف سازنده ی کلمه را با فاصله ی زیاد بنویسند مثل (( آ  ز  ا  د  ی )) یا این که حروف را بیش از حد به هم نزدیک کرده و صورت کلی کلمه را مخدوش نمایند بسیاری از دانش اموزان در نوشتن حروف پیوسته که نیازمند حرکت های ظریف و دقیق و هماهنگ است با مشکلات جدی ای رو به رو شوند برخی از انان نمی توانند پس از نوشتن یک حرف بلافاصله به نوشتن حروف دیگر بپردازند ( زندی 1383) به واسطه ی مشکلاتی که درنوشتن وجود دارد خطا هایی در نوشتن به وجود می آید .

خطا های متداول در نوشتن :

الف کج نویسی بیش از حد که به دلایل متعددی مثل بسیار نزدیک بودن بازو به بدن و بسیار سفت گرفتن شست و دور بودن خیلی زیاد نوک قلم از انگشتان و صحیح نبودن جهت کاغذ و درست نبودن جهت حرکت قلم اتفاق می افتد .

ب) راست نویسی بیش ازحد: عواملی مثل بسیار دور بودن بازو ازبدن وبسیار نزدیک بودن انگشتان به سرقلم-هدایت قلم به تنهایی توسط انگشت سبابه – نا صحیح بودن جهت  کاغذ در ایجاد ان موثر می باشد .

پ ) پرفشار نوشتن که بر اثر فشار دادن بیش از حد انگشت سبابه و استفاده از قلم نا مناسب 

ت ) کم رنگ نویسی بیش از حد به عواملی مثل بیش از حد کج یا  راست نگه داشتن قلم و چرخش نوک قلم به یک سمت و قطر بیش از حد قلم بستگی دارد .

ث ) زاویه دار نویسی بیش از حد : به دلیل سفت بودن بیش از حد شست و بیش از حد شل نگه داشتن قلم و حرکت بیش از حد قلم اتفاق می افتد .

ج ) نامرتب نویسی بیش از حد که چهار علت مهم برای این مورد و جود دارد که شامل نبود ازادی حرکت یا حرکت بیش از حد کند دست و محکم گرفتن قلم و در نهایت نا درست یا ناراحت بودن وضعیت می باشد .    

چ ) فاصله گذاری بیش از حد که به واسطه ی پیشرفت بیش از حد سریع قلم به سمت چپ و حرکت بیش از حد و سریع جانبی ایجاد می شود  ( والاس و لافلین 1370 )

روش های ترمیمی : 

1- قبل از فرا گیری نوشتن طراحی تصویر ها ی با قلم مو و انگشت دست روی شن و .... به امادگی قبل از نوشتن منجر می شود .

2-  در مرحله ی اول تعلیم خط بهتر است که نمونه های حروف و کلمات از تخته یا چیز های دیگر ساخته شوند به طوری که نوآموزان بتوانند ان ها را لمس کنند زیرا این عمل اشکال ان ها را در مغز کودکان تثبیت می کند و نوشتنشان را برایشان اسان می سازد همچنین سبب می شود که کودکان با شوق و رغبت به یادگیری حروف و کلمات بپردازند .

3- پر رنگ نوشتن از روی متنی که به صورت کمرنگ نوشته شده نیز به بهتر شدن خط کمک می کند همچنین استفاده از کاغذ های پوستی و تمرین از روی کلمه ها یا حروف نوشته شده نیز برای این منظور بهتر می باشد .  

4- اگر بچه ها فشار زیادی به کاغذ می اورند می توانیم از کاربن استفاده کنیم و از بچه ها بخواهیم طوری روی کاربن بنویسند که اثر زیادی از نوشته های انها روی ورقه ی زیرین نیفتد .

5- اگر بچه ها سرشان را زیاد به دفتر نزدیک می کنند از ضعیف نبودن چشم ان ها  با ارجاع به پزشک مطمئن شوید .

6- دقت کنیم بچه ها کاغذ را بیش از حد کج نگذارند تا از کج نویسی ان ها جلو گیری شود 

7- اگر کودکی کلمات را بیش از حد بزرگ یا کوچک می نویسد می توانید اندازه ی متوسطی برای کلمات در نظر بگیرید و با گذاشتن خط فاصله بین کلمات از کودک بخواهیدفاصله ی
تعیین شده را پر کند.

8- نا مرتب نوشتن تکالیف ممکن است به علت محدودیت حرکتی در دست باشد یا این که مداد را بیش از حد محکم در دست می گیرد یا وضعیت درستی در هنگام نوشتن ندارد با بر طرف کردن هر یک از این علل دانش آ موز می تواند خط بهتری داشته باشد .

9- سر مشق هایی را انتخاب کنیم که اعتماد به نفس دانش اموزان را تقویت کند برای این منظوراز عبارت های آسان شروع می کنیم.

10- دانش اموزان را تشویق کنیم تا باور های مثبتی در باره ی توانایی ها ی خود داشته باشند و میان تلاش و ارزش ها ی فردی دانش آموزان ارتباط محکمی بر قرار کنیم و به ویژه انان را تشویق کنیم تا به تلاش خود اهمیت بدهند هدف می تواند این باشد که دانش آموزان خوشنویسی را مهارتی مهم به شمار آورند.

راهبردهای اموزشی جهت تقویت مهارت خواندن دردانش اموزان

خواندن

^{خواندن فعالیتی است که در آن نمادها، علامت ها و حروف به کلمه‌ها و جملاتی با معنای مشخص تبدیل می‌شوند. هدف نهایی از کسب توانایی خواندن، رسیدن به مرحله‌ای است که فرد بتواند نوشته‌ای را بخواند، آن را نقد و بررسی کند و درنهایت به نیازی از نیازهای خود پاسخ گوید.
گام نخست در رسیدن به توانایی خواندن این است که یادگیرنده چه کوچک و چه بزرگسال با چگونگی آرایش حروف و کلمات در متنی که می‌خواند، آشنا شود.
مثلاً بداند که زبان انگلیسی را از چپ به راست و زبان‌های فارسی، عربی و عبری را از راست به چپ می‌نویسد و یا این‌که زبان چینی به صورت ستونی، از بالا به پایین نوشته می‌شود.
عمل خواندن به طور کلی اینگونه اتفاق می‌افتد که شخص، شکل کلمات و عبارات را روی صفحه می‌بیند، آن‌گاه این شکل‌ها را از طریق سلسله اعصاب بینایی به مغز او انتقال می‌یابند و مغز آنها را درک و وارد ذهن می‌کند. این جاست که شخص می‌تواند بخواند البته شخصی که توانایی خواندن داشته باشد و نه آدم بی‌سواد}.

آغازخواندن

^{در سال اول دبستان باید بچه‌ها را با شکل نوشتاری پاره‌ای از کلمات که از قبل شنیده‌اند و معنی آنها را می‌دانند آشنا کرد و خواندن کلمه را نیز به آنها یاد داد. این کار به دو روش انجام می‌گیرد، در بعضی از مدرسه‌ها و نیز پاره‌ای از کتاب‌ها از همان اول به کودک یاد می‌دهند که شکل یک کلمه را به طور کامل بشناسد و معنی آن را یاد بگیرد.
در این روش در واقع بیشتر بر معنای کلمه تکیه می‌کنند. اما در روشی دیگر که روی آموزش «آواها» تکیه می‌کنند، ابتدا صدایی را که هر حرف الفبا نماینده آن است آموزش می‌دهند و سپس به شناخت کلمه به طور مستقل می‌پردازند.
این روش تقریبا در همه برنامه‌های زبان آموزی رایج در جهان به کار می‌رود. بدین ترتیب کودک یاد می‌گیرد که به طور همزمان، هم صداها را بشناسد و هم کلمه‌ها را. باید دانست بیش از شصت سال تجربه و تحقیق نیز نشان داده است که آموزش نظام‌مند آوا در سالهای دبستان، حداقل سال سوم ابتدایی، دستاورد بسیار خوبی به همراه می‌آورد.
معمول‌ترین و در واقع موفق‌ترین شیوه برای آموزش خواندن برنامه‌ای است که اجزای آن عبارتند از: دانش‌آموز، مجموعه‌ای از ابزارهای آموزشی مکمل و دیگر مواد و عناصر مربوطه. در این روش در واقع کودکان با واژگان خاص خودشان آموزش می‌بینند. عده‌ای به این روش ایراد می‌گیرند که با این شیوه دانش‌آموز چنان که باید ادبیات زبان را فرانمی‌گیرد و در نتیجه نیاز او به یک محتوای غنی آموزشی تأمین نمی‌شود.
اما مدافعان برنامه چنین پاسخ می‌دهند که آنچه در آغاز آموزش نیاز است، تنها تعداد معدودی لغت یا کلمه است تا دانش‌آموز با تمرکز روی آنها نخست کلمات را به خوبی بشناسد و آن را تلفظ کند. پس از این مرحله چون کودک دیگر در خواندن توانا شده است ،خود به خود به ادبیات روی خواهد آورد.
در دو سه سال نخست دوره ابتدایی، بچه‌ها داستان یا نوشته‌ای را می‌خوانند که واژگان به کار رفته در آنها، اغلب همان واژگان خودشان است، یعنی واژگانی که با آن صبحت می‌کنند (واژگان پایه) به تدریج که بیشتر می‌خوانند و یاد می‌گیرند آزموده‌تر می‌شوند و در روان‌خوانی و درک معانی و مفاهیم کلمات و عبارات پیشرفت می‌کنند، در نتیجه به سبب اختلافات فردی، کم کم با یکدیگر تفاوت سطح پیدا می‌کنند.
این تفاوت سطح‌ ما را بر آن می‌دارد که بچه‌ها را از نظر توانایی خواندن دسته‌بندی کنیم و یا حق آموزش را براساس توانایی‌های فردی هر یک از آنها سامان دهیم}.

فرایند خواندن

_{یادگیری خواندن فرایند پیچیده ای است .اگر معلم ها ماهیت وپیچیدگی این فرایند را درک کنند ، می توانند بفهمند چرادانش آموزان دچار ناتوانی یادگیری در اکتساب مهارت های خواندن و}

_{روان خوانی دچار چنین مشکلاتی می شوند .(ریچک ،کالدول ،جنینگز و لونر،1996).درزیرپنج تعمیم درباره ی فرایند خواندن در خوانندگان کارآمد ارائه می شود .}

1-    خواندن باید روان باشد :^{برای روان خواندن باید خواننده یادگرفته باشد که واژه ها را به راحتی وباسرعت تشخیص دهد .تشخیص کلمه باید فرایندی خودکار باشد نه فرایندی هشیار وهمراه با کوشش های عمدی .}

2-    خواندن فرایندی است سازنده : ^{کمک دانش وتجربه های پیشین خود به آن پی ببرندهرمتن چاپی حامل معنایی است که خوانندگان باید به  .به طور مثال ،دو پسر می خواهند شیرینی بپزند ،وقتی شیرینی به ته ماهی تابه بچسبد،آن ها گیج وسردرگم می شوند .      آن هاتمام دستورالعمل ها  را طبق کتاب آشپزی انجام داده اند وته ماهی تابه را هم چرب کرده اند .مشکل از آن جا به وجود آمده بود که برای آن ها ((ته))تابه به معنی ((زیر))  ماهی تابه بود}.

۳-    خواندن باید راهبردی باشد :_{خوانندگان ماهر منعطف اند واز راهبردهایی که متناسب با هریک از موقعیت های خواندن است ،سود می جویند .آن ها سبک خواندن خود را نسبت به منظوری که از خواندن دارند ،پیچیدگی مطلب ومیزان آشنایی با موضوع تغییر می دهند ودرجهتی خاص هدایت می کنند، خوانندگان ماهر بر خلاف خوانندگان ضعیف بردرک خود از مطالبی که می خوانند ،نظارت می کنند .اگر چیزی در متن برایشان مبهم باشد به  صفحه های  قبل برمی گردند وازراهبردهای ((تثبیت))نظیر دوباره خواندن یا مرورذهنی وتمرین برای بهتر درک کردن مطالب خوانده شده سود می جویند .}

4-    خواندن به انگیزش نیاز دارد:_{یادگیری خواندن به استمرار وحفظ توجه طی زمانی طولانی نیاز دارد .یادگیری خوب چند سال وقت می گیرد ومعلم باید برای جلب توجه مبتدیان وخوانندگان ضعیف برنامه ریزی هایی بکنند که تا آن ها بتوانند در خواندن موفق شوند .بیشتر خوانندگان ضعیف ممکن است انگیزه ی خود را از دست داده باشند .آن ها اغلب به خواندن ،بی توجه می شوند ،به راحتی حواسشان پرت می شود وکارشان را نیمه تمام رها می کنند .معلم ها باید سعی کنند خواندن را لذت بخش کنند وبه دانش آموزان بباورانند که می توانند خواندن را یاد بگیرند .}

5-    خواندن فعالیتی مادام العمراست :_{خواندن مهارتی است که به طور مداوم رشد می کند ،مهارتی است که پیوسته با تمرین تقویت می شود .مهارت در خواندن یکباره وبرای همیشه بوجود نمی آید .معلم ها باید در پی راهبردهایی باشند که فرصت های زیادی برای خواندن پیش می آورد .}

مولفه های خواندن ،تشخیص کلمه ودرک مطلب

_{فرایند تدریس خواندن را می توان به دو بخش تقسیم کرد : تشخیص کلمه ودرک مطلب خوانده شده .}

_{مهارت های مربوط به تشخیص کلمه خوانندگان را قادر می سازد از طریق رمزگشایی واژه ها وحروف چاپی وتطبیق دادن حروف و واژه ها با صداهای زبان ،کلمه را تشخیص دهند وراه های   درک یا تشخیص واژه های جدید را یاد بگیرند .اگر دانش آموزی بدون درک معنی متن فقط}

_{واژه های متن را بخواند ،در واقع انگار چیزی نخوانده است .}

_{عملکرد دانش آموز در مقام خواننده ، هم مستلزم تشخیص کلمه است وهم مستلزم درک مطلب}.

آواشناسی

_{آواشناسی راهبرد تشخیص واژه است که در آن خواننده صداها را با حروف یا با ترکیب حروف نوشتاری انطباق می دهد .رمز گشایی اصطلاح دیگری برای فرایند ایجاد ارتباط بین صدا (واج)ونماد نوشتاری (نویسه )است .}

_{در آموزش آواها وپیشرفت خواندن ،سئوال این نیست که آیا به کودکان آواها ومهارت های تشخیص کلمه تدریس شود یا نه ، سئوال این است که چگونه می توان این مهارت ها را به سهولت وسریع به کودکان آموخت .(آندرسون و دیگران ،1985)}

_{پژوهش هایی که به مقایسه ی شیوه های تدریس در شروع خواندن پرداخته اند به نتیجه ای ثابت دست یافته اند : کودکانی که آواها را به طور مستقیم ونظام مند از کلاس پایین به آن ها تدریس می شود نسبت به کودکانی که چنین آموزشی ندیده اند در آزمون های پیشرفت خواندن در}

 _{سال های نمره های بالاتری کسب می کنند .(چال،1991؛استنویچ،1986 ب)}

روان خواندن

_{روان خواندن یعنی توانایی تشخیص سریع واژه ها وخواندن جمله ها ومتن های طولانی تر به راحتی که نشان دهنده درک مطلب است .کسی که از نظر خواندن ضعیف است نمی تواند روان بخواند ، اغلب گنجینه های کلمه های دیداری اش کافی نیست وبرای رمزگشایی بسیاری از}

_{واژه های متن بایدتلاش زیادی بکند .چنین فردی چون تمام نیروهای خود را صرف تشخیص}

_{واژه ها می کند ،در نتیجه روان خوانی اش توام با مکث های طولانی وتکرار های مکرراست که بیان یکنواخت وبدون زیر وبم آن را برجسته می کند .(ریچک ودیگران ،1996)}

_{برای اینکه دانش آموزان بتوانند روان بخوانند باید هم در خواندن شفاهی وهم در صامت خوانی خیلی تمرین کنند .متاسفانه چون کسانی که در خواندن ضعف دارند از خواندن لذت نمی برند ،چندان که لازمه ی روان خواندن است ،به تمرین خواندن نمی پردازند .بنابراین معلم ها ،باید با استفاده از راهبردهایی خواندن را به صورت تجربه ای لذت بخش ومثبت برای دانش آموزان}

 _{در آورند .}

راهبردهای بهبود تشخیص کلمه

1- ایجاد آگاهی واجی :_{کودکی که شروع به یادگیری خواندن می کند ،باید در وهله نخست از صداهای واژه های زبان آگاه شود .راهبردهای تدریس آگاهی واجی از جمله یادگیری شمردن صداهای موجود در کلمه ،تعیین تعداد صداها و هجاها در هرکلمه وتشخیص واژه های}

_{قافیه داراست .}

 

 

 

 

 

مثال

الف:بازی با حروف

هدف :تمرین وخواندن یادگیری حروف

_{1- به دانش آموزجدولی مانند جدول زیر می دهیم وازاو می خواهیم دور حرف های مشابه  با  حرف سمت چپ جدول، دایره بکشد .}

ج     چ      ح     خ     خ    ح    ج    ح    خ    چ     ج     خ     ج       چ	خ
ب     ت      ث     ث     ت        ب      ب      ت       ث        ت      ب	ب
ز      ر       ژ       ژ      ز      ژ      ر      ر     ز       ز       ژ      ز      ر	ر

_{2-از دانش آموز می خواهیم تا حروف الفبا را به ترتیب به یکدیگر وصل کند وشکلی را که به دست می آید ملاحظه کند .(شکل خروس ،لیوان و ...)}

ب: درست کردن کلمه با حروف

_{هدف : آشنایی باحرف هاوخواندن کلمه و تقویت واژگان}

_{به هر دانش آموز چند حرف مثل( ن  ا   د  ر  م ) می دهیم و از او  می خواهیم تا آن جا که ممکن}

_{است با آن ها کلمه بسازند مثل نادر،مادر ، درمان و....}

   _{نکته :  در سطوح بالاتر ؛ می توانیم ساخت کلمه های مشکل تری را بخواهیم و یا به جای}

_{حرف ها به دانش آموز چند کلمه بدهیم تا جمله بسازند} .

2- استفاده از مجموعه های زبان شناختی :_{دراین روش دانش آموزان واژه هایی را که الگوهای املایی با قاعده ای دارند یاد می گیرند وبه تعمیم عناصر صدایی درون واژه ها می پردازند .برای تجربه ی آغازین خواندن ، واژه ها به دقت از میان واژه هایی که الگوی املایی ثابت وبا قاعده  دارند ،انتخاب می شود.باارائه ی واژه هایی که از نظر صدا با این واژه ها تفاوت بسیار کمی دارند ،از دانش آموزان انتظار می رود که عناصر صوتی املایی آن واژه را تعمیم دهند .}

_{به طور مثال ، دانش آموز صدای ((آ))را با یادگیری واژه هایی نظیر مام ،شام ،دام ،رام ،کام ،گام ،سام ،بام ،نام تعمیم می دهد .بعد کلمات به دقت خوانده شده را درکنار یکدیگر قرارمی دهیم و       جمله هایی می سازیم .}

_{مام شام سام بام .}

_{مام سام شام بام ؟}

_{سام شام بام .}

3- درس های ترمیمیی خواند :_{این درس ها شامل واژه هایی است که الگوی آوایی ثابتی دارند (کرک ،کرک ومینسکوک،1985).کودک صرفاًواژه هایی را که در صفحه کنار هم قرار    گرفته اند ،می خواند. دربخش 1 تمرین های پربسامد ترین صداها ، ازقبیل حروف صدادار و        بی صدای کوتاه معرفی می شود .بخش 2 شامل ترکیبات معینی از صداهایی است که یاد گرفته شده است .دربخش 3 صداهایی ارائه می شود که درکل کلمات کمتر استفاده شده است وبخش 4 شامل تمرین های تکمیلی است .این تمرین ها وتکالیف براصول کمترین تغییر ،یک پاسخ در مقابل یک نماد ،تکرار وتقویت اجتماعی پایه ریزی شده اند .از این روش فقط در چند دقیقه ی اول جلسه آموزشی برای دانش آموزانی که نیاز به تمرین ومهارت های رمز گشایی دارند ،استفاده می شود .}

 

 

 

 

 

 

 

بخش 1

آه	ماه	کاه	شاه	گاه
آش	ماش	کاش	پاش	فاش
شاد	ماد	داد	پاد	حاد
ساک	تاک	چاک	خاک	لاک

_بخش2

ساس	سام	سال	ساق	ساک
مات	ماد	مام	ماش	ماه
هاف	هاچ	هال	هاگ	های
کام	کاف	کاش	کاخ	کال

_بخش3

دال	شال	مال	پاس	سام
تام	گام	دام	خام	مام
شام	شاخ	شاه	شاق	شال
داد	پاپ	شاد	ماد	حاد

_بخش4

فام	خام	دام	مام	بام
آخ	داغ	تام	کاخ	شاخ
پاس	کاس	ساس	داس	تاس
فال	قال	مال	کال	سال

_{نمونه ای از صفحات درس های خواندن ترمیمی آوایی}

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                

 

 

  راه های بهبود روان خوانی

_{افزون بر بازشناسی درست واژه ها ،خوانندگان باید مطالب را سریع وروان بخوانند .درغیراین   صورت ،خواندن غیر طبیعی وناخوشایند می شود وخواننده معنی مطالب را درک  نمی کند .(ریچک وهمکاران ،1996،هازبراک،1996)}

1-    خواندن مکرر:_{خواندن مکرر راهبردی است که در آن به دانش آموز تمرین های تکراری داده می شود تا بتوانند روان تر بخوانند .واضح است که آهسته وبا مکث خواندن موجب می شود خواننده بهتر بتواند بیشتر واژه های متن را به درستی تشخیص دهد ،اما این کار به روان خوانی منتهی نمی شود .دراین روش متنی با پنجاه تادویست واژه نسبتاً همسطح از نظر دشواری انتخاب می شود که خواننده بیشتر واژه های آن را می تواند تشخیص دهد .دانش آموز قبل از خواندن هرمتن جدید این متن انتخابی را به طور شفاهی سه یا چهاربار می خواند .میزان درستی واژه ها وسرعت خواندن معمولاً بعداز هربار خواندن به دانش آموز گفته می شود وتمرین روزانه نیز توصیه می گردد.(ریچک ودیگران ،1996)}

_{2-    کتاب های پیش بینی پذیر :کتاب های پیش بینی پذیر شامل الگوها یا ترانه هایی است که بخش هایی از آن بارها تکرار می شود .بسیاری ازآن بر مبنای قصه های مردمی و  قصه های پریان نوشته شده اند .بطور مثال ،در قصه سه بز نر خشن ،موقعی که بزهای نر تک به تک روی پل می روند ودر تله ی غول گیر می کنند ،غول هربار می پرسد ((کی روی پل تو تله ی من گیر کرده ؟))بعداز اینکه این کتاب ها چندین بار برای کودکان خردسال خوانده شد ،آن ها می توانند طرز بیان وجمله بندی را یاد بگیرند ودر طول داستان همراه با گوینده ی داستان آن را تکرار کنند .کتاب های پیش بینی پذیر بسیار خوبی برای درگیر کردن فعالانه ی کودک با داستان است .حتی قبل از اینکه آن ها خواندن را آغاز نمایند ،با این روش آن ها دانش زبانی خود را گسترش می دهند وبه پیش بینی آنچه گفته خواهد شد ،می پردازند.این تجربه ها به آن ها کمک می کند وقتی خودشان شروع به داستان خوانی کردند بتوانند واژه ها را تشخیص دهند .}

_{3-    روش همراه خوانی :دراین روش کودکان ضمن گوش کردن به داستانی که از ضبط صوت پخش می شود همراه با آن به خواندن متن می پردازند .در کلاس درس برای جلوگیری از ایجاد مزاحمت برای کودکان دیگر ،کودک مورد نظر می تواند با استفاده از گوشی به نوار ضبط صوت گوش بدهد .کتاب ها ونوارهای تجارتی زیادی برای این منظور موجود است .}

_{راه های بهبود درک مطلب}

_{پایه واساس عمل خواندن است .همراه با یادگیری تشخیص واژه ،کودکان باید متن را بفهمند و با آن تعامل داشته باشند .}

_{1-    استفاده از مجموعه ی کتاب های پایه :کتاب های پایه مجموعه ی کتاب ها ومواد کمکی ومرتبط به هم هستند که به منظور رشد مهارت های پایه ای خواندن تهیه شده اند .مجموعه ی کتاب های پایه شامل کتاب های طبقه بندی شده ای است که از کتاب های خیلی ساده ی آمادگی وکلاس اول شروع می شود وتا کلاس های بالاتر ادامه می یابد وبه تدریج دشوارتر می گردد.میزان دشواری این کتاب ها از نظر واژگان ،محتوی داستان و رشد مهارت ها به تدریج افزایش می یابد .}

_{2-    فعال کردن دانش پیشین :}

_{الف:روش تجربه ی زبان :روشی است که بر پایه دانش وزبان دانش آموز بنا می شود واشکال گوناگون زبان (گوش دادن ،صحبت کردن ،خواندن ونوشتن )را به یکدیگر پیوند می دهند .این روش از تجربه ها وزبان خود کودک به منزله ی مواد خام سود می جوید .دانش آموزان   داستان هایی را بر معلم دیکته می کنند (یا خودشان داستان هایی می نویسند ).برپایه ی همین داستان ها آموزش خواندن صورت می گیرد .}

_{ب: روش   k-w-L:کا-دبیلیو-ال شیوه ای برای خواندن ومطالعه ی محتوای کتاب های درسی گوناگون است .(اوگل،1986)}

_{حروف کا – دبیلیو –ال سه سئوال در سه مرحله ازیک درس است :}

_{1-k: چه می دانم ؟ دانش آموزان درباره ی موضوعی فکر می کنند وتمام اطلاعات خود را در مورد آن بیان می کنند .گروهی ازدانش آموزان می توانند دانسته های خود را روی هم بگذارند .}

_{2-w: می خواهم چه چیز را بفهمم ؟هر دانش آموز فکر می کند که می خواهد (یا انتظاردارد)چه چیزی را از خواندن فلان مطلب یاد بگیرد وآن ها را روی کاغذ می نویسد.سپس دانش آموزان می توانند پاسخ های خود را با یکدیگر مقایسه کنند .}

_{3- L: چه چیزی یاد گرفتم ؟ دانش آموزان در سکوت درس را می خوانند وآنچه یاد گرفته اند ،می نویسند .افراد گروه می توانند مشترکاً به این سئوال پاسخ دهند .}

K چه می دانیم

W چه می خواهیم بفهمیم

L چه یاد گرفتیم

_{برگه راهبرد کا – دبیلیو – ال}

_{تقویت خواندن}

_{تقویت خواندن برنامه ی ویژه ی کودکانی است که در کلاس اول در معرض خطرند (کلی ،1985)}

_{تقویت خواندن امکان آموزش انفرادی را برای کودکانی که در پایین ترین رتبه ی کلاس اول قرار دارند ،فراهم می نماید .تمام کلاس اولی ها در خلال چند هفته ی اول آغاز سال تحصیلی ارزیابی می شوند وکودکانی که پایین ترین رتبه را بدست می آورند برای گذراندن برنامه ی بهبود خواندن انتخاب می شوند .هدف از این برنامه بالاآوردن هرچه سریعتر سطح آن ها ورساندنشان به سطح متوسط کلاس با استفاده از تدریس خوب وکل نگر است .طبق برخی از گزارش ها 85 درصد کودکانی که برنامه ی تقویت خواندن را گذراند ه اند ظرف دوازده تاپانزده هفته از نظر کارآمدی در خواندن ونوشتن به سطح متوسط کلاس رسیده اند .(فورد،1991)}

_{در برنامه ی تقویت خواندن دانش آموز از طریق آموزش یک –به- یک که روزانه به مدت سی دقیقه برای هر دانش آموز در برنامه درنظر گرفته شده است مقادیر معتنابهی می خوانند و     می نویسند .دو مشخصه ی اصلی این برنامه تاکید بر مداخله ی زودرس یعنی در کلاس اول وتاکید بر ارائه ی آموزش فشرده ی ضمن خدمت به معلم ها به منظور یادگیری روش های تقویت خواندن است} .

برنامه ی تقویت خواندن از چارچوب زیر سود می جوید .

_{۱- خواندن مطالب آشنا :دانش آموزان برای تقویت روان خوانی وجمله بندی به مواد آموزشی آشنا نیاز دارند .}

_{2-    ثبت جریان خواندن : دانش آموزان در حین خواندن مورد مشاهده قرار می گیرند وبراساس این مشاهده یک یا دو هدف برای تدریس انتخاب می شود .}

3-    نوشتن : فرصت های زیادی برای نوشتن فراهم می شود .گوش دادن به صدای واژه ها ،تولید واژه های جدید،روان خواندن واژه های آشنا وتمرین واجی برای آگاهی از صداها به دانش آموز آموزش داده می شود .

4-    معرفی کتاب جدید وخواندن برای اولین بار : دانش آموزان کتاب جدیدی را انتخاب    می کنند که امکان چالش های جدیدی را برای آن ها فراهم می نماید .معلم وکودک هردو با صدای بلند از روی کتاب جدید می خوانند .

 

 

 

 

روش های مقابله با مشکلات ویژه ی خواندن

 

وارونه  سازی

 

_{وارونه سازی تمایل به معکوس کردن حروف و واژه هایی است که فقط از نظر جهت با یکدیگر تفاوت دارند .پ به جای ث ،دور به جای رود ،زور به جای روز ،زار به جای راز ،چپه سازی یکی دیگر از خطاهای متداول هستند .مثلاً م به جای ما}

_{وارونه سازی در خوانندگان مبتدی بسیار متداول است .در مراحل آغازین خواندن چنین خطاهایی صرفاً نشانه ی بی تجربگی در حروف وواژه هاست .عموماً با کسب تجربه ومهارت در خواندن  وارونه سازی ناپدید نمی شود .بنابراین معلم باید تشخیص دهد که وارونه سازی کودک موقتی است وجنبه ای تحولی دارد .(درچنین مواردی باید آن را نادیده گرفت )یا اینکه به علت ناتوانی ای است که مانع فرایند خواندن می شود ونیاز به درمان خاص دارد .درزیر روش های ترمیمی ارائه می شود .}

_{1-هربار بر یک حرف متمرکز شوید .به طور مثال ،با حرف ب آغاز کنید ،نمودار بزرگی درست کنید وبا کاربرد ((واژه یادآور))نظیر بادام آن را آموزش دهید .}

_{2- برای اینکه دانش آموز واژه یا حرفی را اشتباه نگیرد آن را روی کارتی بزرگ یا روی تخته سیاه بنویسید یا شکل حروف را برجسته درست کنید واز دانش آموز بخواهید آن را با انگشت لمس وردگیری کند تا به تقویت حرکتی او نیز بیانجامد .}

_{3- زیر حرف اول کلمه ای که ممکن است دانش آموز را سردرگم کند خط بکشید یا حرف اول آن را رنگی بنویسید .}

_{4- برای تقویت تلفظ کلمه ای که ممکن است دانش آموز را سردرگم کند به آموزش آواها بپردازید.}

_{5- کلمه ی موردنظر را بنویسید وضمن نوشتن ، آن را تلفظ کنید .}

_{6-از تدابیر یاد یار استفاده کنید .به طور مثال به کودک بگویید برای نوشتن ((ب))اول فقط به نصف اول ((ب))آخر نیاز داریم و نصف دوم ((ب))آخر را هر وقت ((ب))آخر آمد به نصف اول آن می چسبانیم .}

 

 

 

 

 

حرکت انگشت وزیر لب خواندن

_{حرکت دادن انگشت زیر خطوط متن وزیر لب خواندن از رفتارهای طبیعی در مراحل اولیه خواندن است حتی خوانندگان بزرگسال ماهر هم وقتی به متن دشواری بر می خورند دوباره به این عادت خود بر می گردند .زیرا این کار به درک  مطالب دشوار کمک می کند .برخی از دانش آموزان ممکن است برای فهم آنچه می خوانند نیاز به این نوع کمک داشته باشند .}

_{به هر حال ،حرکت دادن دست زیر خطوط متن وزیرلب خواندن  که خود از موانع روان خوانی هستند باید زمانی که دیگر به آن نیازی نیست مهارشوند .در غیر این صورت هردوی این عادت ها منتهی به کلمه به کلمه خواندن وآوازهای زائد وگفتار ناملفوظ می شود.این دو عادت مانع خواندن سریع ودر نتیجه باعث کاهش درک می شوند .در چنین مواردی باید از رویکردهای ترمیمی زیر سود جست .}

_{1-مطالب انتخابی نباید خیلی دشوار باشد زیرا دانش آموز را تحت فشار قرار می دهد واورا وادار به استفاده از این عادات می کند.}

_{2- حرکت زیاد دست زیر خطوط متن ممکن است علامت مشکلات دیداری باشد .درچنین مواردی شاید بهتر باشد دانش آموز به چشم پزشک مراجعه کند .}

_{3- دانش آموزان نسبت به عادت هایشان آگاهی پیداکنند وبفهمند که این عادت چگونه مانع پیشرفت خواندن می شود .}

_{4- برای حذف حرکات دست در نخستین مرحله می توان از چوب خط سود جست وآن را جایگزین انگشت کرد وبعد چوب خط را نیز حذف نمود .اگر چوب خط در بالای سطر قرار داده شود خواننده می تواند با سرعتی که برایشان امکان دارد بخواند وچوب خط مانع سرعت ودید او نمی شود .}

_{5- گاه شاید لازم باشد به دانش آموزان یادآوری کنیم که دارند لب هایشان را حرکت می دهند البته با افزایش سرعت خواندن جنبش لب ها نیز حذف می شود .}

غیر روان خواندن شفاهی

خوانندگان ضعیف اغلب غیر روان ، همراه با مکث وبسیار با تردید می خوانند.پژوهش ها نشان

 می دهد که معلم ها معمولاًجریان خواندن خوانندگان ضعیف را بیشتر از جریان خواندن خوانندگان خوب قطع می کنند وبدین ترتیب تقویت وتمرین خوانندگان ضعیف کمتر می شود وجلو روان خوانی شفاهی باز هم بیشتر گرفته می شود .(آلینگتون،1983)

دانش آموزان برای کسب مهارت در خواندن شفاهی نیاز به تمرین بیشتری دارند .با اطمینان دادن به دانش آموزان در این مورد که مطالب خیلی دشوار نیست وبا ترغیب آن ها در وهله ی نخست به  صامت خوانی ونیز یادآوری این نکته که جریان خواندنشان قطع نخواهد شد ،می توان به

روان خوانی دانش آموز کمک کرد.

ناتوانی در صامت خوانی

هدفمند ترین خواندن بزرگسال صامت خوانی است .بنابراین ، در آموزش ترمیمی باید فرصت هایی در اختیار دانش آموز قرار بگیرد که به صامت خوانی بپردازد .

صامت خوانی آنقدر مهم است که تاکید می شود حتی قبل از خواندن شفاهی باید به آن پرداخته شود .برای صامت خوانی باید در دانش آموزان ایجاد انگیزه کرد .به طور مثال می توان بر اطلاعاتی که دانش آموز باید درمتن کتاب پیدا کند تاکید کرد وبا طرح پرسش ها وبحث هایی صامت خوانی را پیگیری کرد تا دانش آموزان صامت خوانی را فعالیتی معنی دار بدانند .می توان به تدریج بر میزان صامت خوانی دانش آموزان افزود .

توصیه هایی برای تقویت خواندن

1-  آموزش خواندن را از زمانی آغاز کنید که فراگیران شما به خوبی قادر باشند ٰ هر کلمه راکه      می شنوند ٰدرست تلفظ کنند و معنی ومفهوم آن را بدانند.

2- با تمرین وتکرار دانش آموزان راعادت دهید که درهنگام خواندن ٰشکل کلی کلمه را بخوانند وچشم آن ها روی اجزای کلمه مکث نکنند .

3-به فراگیران عادت دهیدکه درهنگام خواندن ٰدایره ی دیدخودراروی کلمه ها ی بعدی آن جمله نیز گسترش دهند تا ارتباط کلمه ها ی یک عبارت با مکث های نابجا قطع نشود .

4-به فراگیران یاددهید که درهنگام خواندن ٰبا توجه به معنی جمله و نشانه های نقطه گذاری ٰآهنگی مناسب به کلام خود بدهند.آنان باید بدانند که تکیه  ی صدا باید روی کدام کلمه یا کدام صدا درکلمه باشد؛ درکجا باید مکث کنند ؛ باید بتوانند حالت های تعجب وشادی ٰطلبٰخشمٰخبرٰسوال و... راباآهنگ صدا مجسم وبیان کنند.

5-دانش آموزان باید عادت کنند کلمه هایی راکه خوانده اند ٰبدون اعراب نیز بخوانند ودرست تلفظ کنند.

6-خواندن رابه صورت عادت در دانش آموزان در آوریم.

 

 نتیجه گیری

_{و. حرفه معلم ابتدایی باید دارای پویایی باشد. معلم باید از خود ابتکار عمل داشته باشد تا بتواند به محیط آموزشی روح بخشد.
دانش‌آموز دوره ابتدایی از محیطی خشک و رسمی و معلمی عصبی، پرخاشگر و غریبه و از مطالب درسی سنگین وحشت‌زده می‌شود و در او تنفر به وجود می‌آید.
معلم باید با تک‌تک دانش‌آموزان خود رابطه‌ای عاطفی و دوستانه ایجاد کند تا بتواند به مشکلات و مسائل عمیق درونی آنها راه پیدا کرده و با آنها آشنا شود.
یکی دیگر از مواردی که معلم باید در روش کاری خود حتماً به کار گیرد، کاربرد درست و به جای تشویق دانش‌آموز است. اصولاً یادگیری همراه با سختی و مشکلات فراوان است. اگر معلم بتواند تشویق را به موقع چاشنی آموزش نماید، مطمئناً نتیجه مطلوبی حاصل خواهد شد. برای استفاده به موقع از تشویق، معلم نیاز به تفکر و شناخت روحیات دانش‌آموزان، زمان استفاده آن و شرایط محیطی دارد.
اگر معلم دوره ابتدایی بتواند درحالی که محتویات دروس تعیین شده را تدریس می‌کند، همان مطالب را به صورت نمایشی، داستان، گردش علمی و به‌طور کلی استفاده به موقع از وسایل کمک آموزشی هنگام تدریس بیان کند، مطمئناً دانش‌آموزان با شور و هیجان بیشتر و میل و رغبت خاصی به درس توجه خواهند داشت و کشش و گیرایی آنها مسلماً صدبرابر خواهد شد.
البته نقش معلم به تنهایی به تمامی مسائل و مشکلات دوره آموزشی پاسخ نمی‌دهد و درصد بسیار زیادی به برنامه‌های آموزش و پرورش بستگی دارد. از جمله این وظایف را می‌توان انتخاب مطالب درسی، حجم و محتوای مطالب درسی، طراحی و ساخت مدارس ابتدایی بر مبنای اصول فنی، مهندسی و معماری که بتواند در دانش‌آموز کشش و گیرایی ایجادکند، ابعاد کلاس، رنگ کلاس، نور، تجهیزات، وسایل تکنولوژی و آموزشی، برنامه‌های خارج از مدرسه (اردوهای تربیتی، آموزشی و تفریحی)، نمایش فیلم و اسلاید، عکس، نصب پوسترهای مناسب، جمع‌آوری مطالب از مطبوعات، ایجاد فضای سبز و باطراوت در محیط مدرسه، انتخاب مستخدمان آموزش دیده که بتوانند مسائل دانش‌آموزان را درک کنند، برگزاری مسابقات میان دانش‌آموزان و اهدا جوائز در حضور اولیای آنپرورش داشته و نوآوری و خلاقیت خاصی به دانش‌آموزان ببخشد و... نام بردها که خود می‌تواند تأثیر بسزایی در امر آموزش} 

منابع و ماخذ:

_{1ـ پارسا،محمد، روان‌شناسی تربیتی،جلداول بهار1374، انتشارات سخن .
2ـ اردونز، ویکتور (1998). یادگیری برای دانستن، فقیهی قزوینی مترجم مجموعه مقالات آموزش و پرورش برای قرن بیست و یکم در منطقه آسیا و اقیانوس آرام، تهران: انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت.
3ـ روف، علی، نفیسی. عبدالحسین. فقیهی قزوینی، فاطمه، مهرمحمدی، محمود. کدیور، پروین (1378). مترجم مجموعه مقالات آموزش و پرورش برای قرن بیست و یکم در منطقه آسیا و اقیانوس آرام، تهران انتشارات پژوهشکده تعلیم و تربیت.}

روش های نوین تدریس علوم تجربی

روش های نوین تدریس علوم تجربی

یکی از ویژگی های بارز انسان کنجکاوی است که ازدوران کودکی تا پایان عمر اورا به دانستن وکشف حقایق و پرده برداری از مجهولات سوق میدهد این نیروی درونی تکاپوی انسان را برای کسب علم و گریز از جهل افزون می کند .

بخشی از دانش امروز بشرکه حاصل مطالعه وجستجوی او در جهت شناخت جهان مادی ونظام ها و قوانین آن است علوم تجربی نامیده می شود بشر برای کشف شناخت جهان مادی عمدتا” از ابزارهای حسی خود استفاده می کند به همین دلیل نقش تجربه در این حوزه بسیار اساسی و تکیه بر آن بسیارضروی است.دانش آموزی که به مدرسه وارد می شود از یک سو دارای نیروی خداداد کنجکاوی است نیرویی که هر لحظه او را به یافتن دانشی تازه وپاسخی برای پرسش های بیشمار میکشاندواز سوی دیگراین دانش آموز باید برای زندگی در دنیای فردا که دنیای علم وتکنولوژی است آماده شود برای آموزش علوم باید سعی شود که فرآیند یاد گیری از حالت انفعالی یعنی یاد گیری به روش سنتی به حالت یاد گیری فعال درآید .

 1- یادگیری فعا ل چیست؟

به طور خلاصه یادگیری فعال آن است که دانش آموزدر تولید مفهوم مشارکت دارد در مقابل ،یادگیری انفعالی قرار دادن دانش آموز در مقابل مفاهیم آماده واز پیش طرح شده ای است که انتظار میرود که آن ها را حفظ کند در یادگیری فعال موضوع مهم آموختن مطالب همراه بادرک وفهم آن هاست این نوع آموختن تنها ازراه در گیر شدن مستقیم با مسئله وکسب تجربه های دست اول حاصل می شود اما دریاگیری انفعالی تاکید بر خواندن مطالب و حفظ کردن آن هاست .

2 مقایسه روش های یاددهی (سنتی ) و یادگیری (روش نوین و فعال):

 

ردیف	روش سنتی(انفعالی وغیرفعال)	روش نوین آموزش(فعال)
1	دانش آموزن مفاهیم تجربه وقوانین را می خوانند حفظ می کنند ومی کوشند که    به خاطر بسپارند.	دانش آموزان ضمن انجام دادن فعالیت  هایا کسب تجربه درتولید مفاهیم شرکت دادند نتایج هرتجربه رابطورمستقیم بدست  می آورند .
2	دانش آموزانم مطالب مختلف را درذهن خود نگه می دارند وهنگام  پرسش وپاسخ مطالب حفظ شده رابازگومیکنندبه عبارت دیگر در این روش دانش آموزهرچه را به  امانت به ذهن خود سپرده است هنگام آزمون پس می دهد.	دانش آموزان باافراد گروه خود به بحث وگفتگو می پردازند وافراد گروه با هم کارمی کنند گروه ها هنگام گزارش دادن به جمع، نظرات خودرابا گروههای دیگرمقایسه می کنند وبسیاری مطالب را ازیکدیگرمیآموزندمعلم درحین ارائه شدن گزارشها و پرسش و پاسخ درصورت لزوم دانش آموزان را راهنمایی می کند وا اشتباهی رخ داده باشد آن را تصحیح می کندوبه فراگیری دانش آموزان یاری می رساند
3	معلم اغلب باروش سخنرانی درس میدهد وکوشش میکندهمه جزئیات را مطرح کند و به انها پاسخ میدهد اودرصورت لزوم شکل می کشد تمرین می دهدوخودبه حل تمرین ها کمک می کند وبا مثال های متعدد مفاهیم  را توجیه میکند به عبارت دیگر نقش حل المسائل را برای دانش آموزان ایفا می کند.	معلم راهنمای یادگیری است وبه جای پاسخ گویی مستقیم به پرسش دانشاموز می کوشدباطرح پرسشهای متعدددانش آموز را به طرف پاسخ صحیح هدایت  کند  و به جای آنکه مشکل دانش آموز راحل کندسعی دارد مسئله طرح  کند ودا نش آموز را به اندیشیدن عادت می دهد
4	اغلب معلما ن جزوه می گویند مطالب کتاب را خلاصه می کنندودانش آموزان را به سمت کتابهای حل المسائل سوق می دهندبدین ترتیب دانش آموزان  بدون فهمیدن  صورت مسئله پاسخ ان را از کتاب رونویسی می کنند.	معلم به دانش آموزان پاسخ کلیشه ای نمیدهدوازروش پرسش وپاسخ سنتی دوری می کنداوپرسش هارا به طریقی مطرح میکندکه درکلاس قابل بحث باشد به عبارت دیگر پرسش فقط  دارای یک پاسخ نباشدتا فرصت گفتگو برای همه دانش آموزان باشد.
5	معلم به کلاس تکلیف می دهدیاازدانش آموز می خواهد موضوعی را رونویسی کند یاخود به تجربه دست می زند و دانش آموزان دراین فرایند تماشا چی هستند.	معلم هر دانش آموزرا تشویق می کند که درباره ی موضوعی انتخابی از دیگران بپرسد کمک بگیرد اطلاعات دریافتی را جمع آوری کند وپس ازبحث در گروه نتایج را به جمع گزارش دهد هم چنین برای نظریه های خود وسایلی بسازد وتجربه کند ونتیجه گزارش را گزارش دهد.
6	در روش سنتی (انفعالی) معلم نظم کلاس و حضور وغیاب دانش آموزان راکنترل می کند او خود تدریس می کند  جزوه می گوید تمرین تهیه می کندوارائه می دهد پرسش می کند و گاهی پاسخ پرسش هارامی دهد تمرین هاراحل می کند ورفع مشکل می کند درحقیقت معلم در صحنه ی آموزش کاملا فعال است ودانش آموزان ساکت نشسته اند وظاهراگوش میکنند جزوه می نویسندوگاهی پرسشی مطرح میکنند واگراز آنها سوالی شود به آنها پاسخ می دهند.	دانش آموزان به مطالعه کردن تشویق می شوند ودر مورد نتایج مطالعات خود با اعضای گروه بحث می کنند کنترل حضور وغیاب دانش اموزان به عهده ی سرگروه است هنگام بحث در گروه رعایت نوبت و نظم وترتیب به عهده ی گروه است معلم بر فعالیت های گروه نظارت داردودر صورت لزوم  با طرح پرسش هایی دانش آموزان به طرف پاسخ صحیح هدایت می کند به عبارت  دیگر در این روش دانش آموزان در صحنه ی آموزش فعالیت میکنند ومعلم راهنما و ناظر فعالیتهای  آنهاست .
7	دراین روش هدف  یاد دادن است وتکیه کردن برمحفوظات وکسب دانستنیهای ضروی وغیرضروری .	درروش فعال هدف یادگیری است به طوری که دانش آموزبه یادگیرنده ای مادا العمر تبدیل می شود .

 

3 کار وبحث گروهی درکلاس                                                     

برای مشارکت دانش آموزدر فرآیند تدریس وارزش یابی وایجاد روحیه همفکری وهمیاری وایجاد رقابت سالم می توان کلاس درس را به گروههای 3یا4 نفره تقسیم  کرد به طوری در هر گروه دانش اموزان بادرجات مختلف (خوب ، ضعیف ،متوسط وجود داشته باشند)

در کار گروهی تقشیم کار باعث ایجاد انگیزه وپویایی کار می شود وتوانایی دانش آموزرا برای یادگیری عمیق تر وماندگارترمی کند

در کار گروهی یکی از مشکلات اصلی شکل آرایش صندلی ها ونیمکت های کلاس است تغییر آرایش کلاس یا تشکیل کلاس در آزمایشگاه با محیط های باز دیگر فرصت های مناسب وجذاب را برای یادگیری فراهم می کند

در کلاس علوم دانش اموزان هر گروه با نظارت وراهنمایی سرگروه فعالیت های داخل یا خارج کلاس را بر عهده می گیرند (انجام ازمایش – ساخت وسیله)هدف اصلی در هر گروه انجام دادن آزمایش وفعالیت به صورت گروهی است نه به صورت انفرادی در گروه

البته باید توجه داشت دانش آموزان بعضی فعالیت هارا در منزل داده ونتیجه آن را در دفترعلوم نوشته و به کلاس ارائه دهند

معلم میتواند با تهیه ی فهرست مانند نمونه دانش اموزان راهنگام انجام دادن آزمایش زیر نظر داشته باشد وگرو هارا به دقت مشاهده کرده وارزشیابی کند:

             

شماره گروه	اسامی گروه	درک صحیح از آزمایش	انجام دادن صحیح آزمایش	نتیجه گیری صحیح ار آزمایش	رعایت نظم گروهی	یادداشت معلم
1	لیلا-مریم-آزاده-فاطمه	++	+	+	+	عالی . همکای خوبی دارند
2

پوشه کار:هر دانش آموز می تواند در کلاس برای انجام فعالیت های بیرون از کلاس (اطلاعات جمع آوری کنید، بحث کنید ،تحقیق کنید و... )پوشه ای درنظربگیرد سپس با اطلاعاتی که می تواند به دست آورد (از طریق دیدن فیلم ،مطالعه ، تجربه ی عملی، تحقیق وپرسش از دیگران)مطالب را جمع بندی کرده وبا فهرست بندی در پوشه ی کاردر موقع لازم در اختیار گروه قرار دهد دانش آموزان هر گروه در پایان کلاس می توانند با مشورت اطلاعات خود را به بحث وگفتگو گذاشته سپس با نظر معلم گزارش فعالیت خود را به کلاس ارائه دهند ونتیجه گیری کلی داشته باشند .

پرسش وپاسخ:یکی ازروشهایی که به کارگیری ان درکلاس درس دانش اموزان را به سمت یادگیری فعال سوق میدهد روش پرسش وپاسخ است

در یک کلاس فعال وخوب علوم هم دانش آموزان وهم معلم  سوال کننده و پاسخ دهنده هستند اما نکته ی اسا سی چگونه پرسیدن وچگونه پاسخ دادن است .بهترین نوع پرسش ها ، پرسش های فعالیت طلب هستند یعنی پرسش هایی که دانش آموز را به انجام دادن فعالیتی برای پاسخگویی ودر نتیجه یادگیری فعال وا می دارند       معلم هنرمند معلمی ست که پرسشهای دانش آموزان را به یک سلسله فعالیت های یادگیری تبدیل کند تا دانش آموزان با انجام دادن این فعالیت ها به پاسخ خود برسند

معلم میتواند برای یافتن بعضی پاسخ ها از افراد متخصص ومطلع دعوت کند تا دانش آموزان مستقیما به جواب های خود برسند یا این که کتاب ها ،مجله ها ومنابع دیگری را به دانش اموزان معرفی کند گاهی هم میتوان پرسش دانش آموز را به سمت یک فعالیت مناسب هدایت کرد.

ارزشیابی:ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رامتخصصان این امر فرایند جمع آوری اطلاعات از آموخته های انان وقضاوت درمورد حدود آن آموخته ها تعیین می کنند به عبارت دیگرمعلم درفرایند ارزشیابی ،اطلاعاتی جمع آوری می کندتا با تفسیر آنها معین کند که دانش آموز چه دانشی فرا گرفته وچه توانایی هایی کسب کرده است.

از آن جا که آموخته هادرسه حیطه دانشی ،مهارت ونگرشی است لزوما" معلم در ارزشیابی بایدآن چه را دانش آموز دراین سه حیطه فراگرفته ارزشیابی کند.

 

موضوع ارزشیابی	نوع ارزشیابی
ارزشیابی ازفعالیت های دانش آموزان در مدرسه(مهارتها، دانستنی ها، نگرش ها) ارزشیابی ازفعالیت های دانش آموزان د رخارج از مدرسه	ارزشیابی مستمر (تشخیصی)
ارزشیابی کتبی ارزشیابی عملکردی (فعالیت هاییکه انجام آن ها نیازبه استفاده از ابزاروانجام فعالیتهای عملی دارد)	ارزشیابی پایانی

 

4 فعالیت های پیشنهادی

1-تهیه کارت امتیاز: برای دادن امتیازات ویژه به دانش آموز می توان کارتهای امتیاز را تهیه کرد. ومعلم با نظر خود آن را درجه بندی کند در شرایطی که معلم کار جدیدی از دانش اموز می بیند مثل ساخت وسایل ، تهیه ی فیلم عکس وگزارش در ارتباط با موضوع درس و... وپیشرفت تحصیلی، میتواند امتیاز ویژه ای به دانش اموز بدهد . پس از پرشدن امتیازات این کارت می تواند بانظر مدیر و مشارکت شورای مدرسه به دانش آموزی که کارت امتیازآنها تکمیل شده باشد هدیه ای تعلق بگیرد.

2- ساخت وسایل وابزار ازمایشگاهی در کلاس: باید دانش آموزان را تشویق کرد که در رابطه با دروسی که لازم است وسایل ساده آموزشی بسازند اگر ساخت وسایل هزینه بروقت گیر است به طور گروهی این کار انجام شود ودر مدرسه یا خارج از مدرسه به طراحی یا ساخت وسیله  کمک اموزشی بپردازند می توان در کلاس قفسه ای برای نگه داشتن وسایل کمک اموزشی دانش آموز تهیه  کرد ودر موقع لزوم از آن استفاده کرد یا در آزمایشگاه نمایشگاهی از این وسایل ترتیب داد این کار باعث تشویق وایجاد روحیه خلاقیت اعتماد به نفس و پشتکار در انها می شود وبه دانش آموزان نشان می دهیم که به سعی وتلاش آن ها توجه داشته و برای کار آنها ارزش قائل هستیم

3- تدریس در محیط باز وبازدیدهای علمی

برای افزایش وارتقای کیفیت اموزشی می توان کلاس درس را به فضای باز انتقال دهیم مثلا هنگامی که معلم درس گیاهان دانه دار را تدریس میکند اگر در باغچه ی مدرسه یافضای اطراف مدرسه نمونه ای ازاین گیاهان وجود دارد بابردن دانش آموزان به آن جا ونشان دادن این گیاهان علاوه برایجاد روحیه ی شادی ونشاط میتوان باعث فعال شدن کلاس و تعمق یادگیری شد

بازدیداز مراکز علمی ومشارکت متخصصان آنجا درامر تدریس مانند مرکز انتقال خون، موزه ی علوم طبیعی و... نیز ازمواردیست که به بهبود کیفیت آموزش کمک می کند .

اموزش ریاضی

   بااستفاده ازنتايج تحقيقات ، مردم :  ١٠ درصد آنچه راكه مي خوانند،به ياد مي آورند .  ٢٠ درصد آنچه را كه  شنوند ،به ياد مي آورند  .  ٣٠ درصد آنچه را كه مي بينند به ياد مي آورند .  ٥٠ درصد آنچه را كه مي بينندو مي شنوند به ياد مي آورند .  ٧٠ درصدآنچه راكه مي گويند ومي نويسند ، به ياد مي آورند .  ٩٠ درصد آنچه را كه مي گويند وانجام مي دهند ،به ياد مي آور . پس مي توان گفت که :

  ۱-ياد سپاري و ياد آوري ، زماني اتفاق مي افتد كه ياد گيرنده ، خود بگويد وبنويسد ويا خود بگويد وانجام دهد . 

 

۲-یاد گيرنده هرچه ازحواس بيشتري در ياد گيري استفاده كند، مطالب بيش تري را مي تواند به خاطر بسپارد وبه ياد آورد .

      بنابراين بايد به دنبال روشي براي ياددهي باشيم که اين دو نکته را ميسر سازند .  با مطالعه تاريخ  آموزش و پرورش، ملاحظه مي کنيم که همواره دو نوع آموزش درمقابل هم قرار داشته اند . دسته اول، روشهاي تدريس سنتي، که در گذشته هاي دور به کار مي رفته   اند  و دسته دوم، روشهاي مبتني بر يافته هاي روانشناسي است که به طور عمده از قرن بيستم به بعد تکوين يافته اند و به روشهاي جديد شهرت دارند. از ميان روشهاي  سنتي مي توان از روش سقراطي و روش مکتبخانه اي در ايران و ديگر کشورهاي  اسلامي نام برد. از روش هاي جديد تدريس رياضي مي توان به روش توضيحي، روش  سخنراني، روش اکتشافي، روش حل مساله، روش مفهومــي، روش فعــال ، پرسش و پاسخ، روش قياسي و استقرايي و روش الگوريتمي و روش ساخت و سازگرايي اشاره کرد که روش ساخت و سازگرايي يکي از روش هاي فعال تدريس رياضي است . در آموزش به روش فعال هر دانش آموز مطالب را به سرعت خود ياد مي گيرد و فرصت دارد كه به مطالب فكر كند.

 براي موفقيت در ياددهي –يادگيري رياضيات ، روش نوين ساخت و سازگرايي مي تواند مفيد باشد. ساخت و سازگرايي در آموزش رياضيات نوين، بالاترين جايگاه را در ميان ديگر نظريه‌هاي يادگيري و آموزش داراست. در اين روش ، آموزش به سمت آموزشي آزادتر که محور اصلي آن فرد است سوق داده مي‌شود.استفاده از روش ساخت و ساز گرايي که ريشه در فلسفه دارد ، از اين جا آغاز شد که مطالعات عميق در زمينه آموزش و به‌ويژه آموزش رياضيات، ارتباط تنگاتنگي با فلسفه و شناخت‌شناسي دارد. بخشي از سنت‌هاي قديمي ‌به همراه برخي از تئوري‌هاي جديد در حوزه  فلسفه، پيکره  مفهومي ‌فلسفه ساخت‌گرايي را تشکيل مي‌دهد. از ديدگاه ساخت گرايي ، ادراک و باورهاي ما از جهان، صرفاً ساخته‌هايي بشري هستند که به‌گونه‌اي فعال بنا گشته‌اند.

در آموزش رياضيات به روش ساخت و ساز گرايي ، دانش آموز  با پي بردن به توانايي هاي خود، در او حس اعتماد به نفس تقويت مـي شـود چـون در به دست آوردن نتيجه ها و كشف قواعد سهيم است و نسبت به مطالب احساس علاقه و مالكيت مي كند و ميل بـه دانــش افزايي در او بارور مي شود . در اين روش وظايف معلم عبارتست از توجه به كار يكايك دانش آمــوزان و دادن راهنمـايي در مـوارد ﻻزم، علاقه منـد كــردن آنهـا بـه كـار و فعاليــت درسي، شناخت دانش آموزان و پي بردن به توانايي آنها و از همه مهمتر قدم به قدم پيش بردن دانش آموز براي يــادگيري يك مطلب درسي جديد طي مراحل مختلف آن . وظيفه دانش آموز هم ، فعاليت و كــارآموزي و كاوشــگري در حــد توانـايي خـود مــي  باشد . اگر دانش آموز در تنظيم صورت مساله هايي كه بايد حل كند، شركت داشته باشد، خيلي فعــالتر خواهـد كوشــيد. معلـم بايـد  شرايطي را فراهم آورد كه دانش آموز بتواند مساله هاي خــودش را طـرح كند ، چـون باعـث خواهــد شـد كـه نـيروي خلاقيت او شكوفا شود . رسالت خطير متخصصان تدريس رياضي ، در واقع شناخت  يادگيرنده، چگونگي شکل  دهي مفاهيم رياضي، دوباره  سازي مفاهيم رياضي و سرانجام  از بين بردن معضلات موجود است . پايه گذاران و پيروان ا نظريه ساخت و سازگرايي عبارتند از جان ديويي ،ژان پياژه ،ويگوتسکي ، جروم برونر و ديويي و آزوبل

ادامه نوشته

آزمون power point

برای دانلود روی لینک زیر کلیک کنید.

آزمون Power Point

آزمون word

برای دانلود روی لینک زیر کلیک کنید.

آزمون word

بچه هابانقاشی چه می گویند؟

شما چقدر به نقاشی های با معنا و بی معنای فرزندتان علاقه نشان می دهید؟ هیچ می دانید پشت همین خط خطی های درهم و لابه لای همین تصاویر ساده، دنیایی از رمز و راز نهفته است؟

اولین تلاش های کودک در زمینه نقاشی به میل ذاتی او برای اثرگذاری و لذت بردن از کارهای خود ساخته نشأت می گیرد. در یک سالگی مداد در دست می گیرد و بدون کشیدن تصویر خاص با آن روی کاغذ می کوبد. بتدریج خط خطی های او هدفدار شده و در ذهن تصویری از واقعیات را می کشد و پس از آن با کشیدن دایره، نمادی از ضرورت انسان را ترسیم می کند.

چگونگی تفسیر نقاشی

نقاشی برای کودک وسیله ای است برای بیان زندگی عاطفی او هنگامی که کودک با آزادی و دلخواه خود نقاشی می کند در واقع حالت روحی و احساسی زمان حاضر و احساسات ژرف خود را بیان می کند. کودک به کمک نقاشی دلهره های درونی اش را آشکار می سازد و اثر آن را کاهش می دهد.

پاک کردن های مکرر و از سرگیری و تکرار می تواند حس حقارت را در کودک بازگو کند.

عدم حضور کودک در نقاشی هایش نشان از عدم راحتی او در خانواده و یا تمایل به تغییراتی در سن و جنس اوست.  خطوط موج دار نشان از اضطراب کودک است. نقاشی های مینیاتوری گویای ضعف اعتماد به نفس و نقاشی خیلی بزرگ، نیاز به توجه و گاه اعتماد به نفس را در او می نشاند.

 

تصویر فرد با دهان بزرگ، نشان از فریاد کشیدن و شکایت از نا ملایمات است و یا فقدان گوش در نقاشی علائمی از انتقادات و اوامر و نواهی زیاد اطرافیان به اوست، که تمایل به شنیدن آنها را ندارد. اگر کودک نقاشی را در حاشیه کاغذ می کشد وابستگی او به والدین را می رساند و در صورتی که کودک خود را با فاصله از پدر و مادر ترسیم می کند، نشانه تنهایی و دوری بیشتر او از والدین است.

 

حتی ترتیب زمانی ورود اعضاء خانواده به نقاشی نیز ارزش شخصیتی افراد را نشان می دهد. تشدید رنگ آمیزی در یک ناحیه، تمرکز نیروی روانی و وجود احساسات نسبت به آن ناحیه را می رساند. پرکردن افراطی صفحه با ترسیم لکه های برف یا باران گاه نشان از تنش و اضطراب است.

 

 هویت آدمک در نقاشی می تواند آرمان های فرد را برساند. کشیدن سر کوچک زمینه افسردگی و بی ارزشی خود، چشمان بزرگ کنجکاوی را و چشم کوچک درونگرایی و گاه امتناع از دیدن را می رساند. کشیدن دست در جیب یا پشت سر می تواند نشان از ناتوانی در برقراری ارتباط یا تمایل به پنهان کاری باشد.

 

در نقاشی کودکان با خشونت، خطوط نقاشی زاویه دار و پررنگ است، دندان کشیده می شود، شانه ها پهن است، مشت ها گره خورده است، رنگ های تند و همراهی قرمز و سبز یا توأم با سیاه دیده می شود. پاک کردن های مکرر و از سرگیری و تکرار می تواند حس حقارت را در کودک بازگو کند.

 

او را تشویق کنید

لازم است والدین، نقاشی را در کودک تشویق کنند. اگر کودک در نقاشی خود مورد تمسخر قرار گیرد ، قطعاً از نقاشی دلزده می شود. لذا تشویق او به نقاشی ضروری است. چرا که نقاشی وسیله ای برای بروز خلاقیت کودکان است. تشویق مهم ترین و اولین و آخرین راهکاری است که بیشتر روانشناسان آن را به والدین توصیه می کنند. حتی اگر فرزند شما کپی می کند و علاقه ای به نقاشی ندارد، هرگز او را مجبور به کاری نکنید. 

کشیدن سر کوچک زمینه افسردگی و بی ارزشی خود، چشمان بزرگ کنجکاوی را و چشم کوچک درونگرایی و گاه امتناع از دیدن را می رساند

بلکه با توسل به معجزه تشویق او را در راهی که مناسب می دانید هدایت کنید. ساعاتی را با او نقاشی کنید. البته هر کدام برای خود چیزی بکشید. به یاد داشته باشید که همواره در نقاشی کودکان بیش از آنچه نتیجه کار مهم باشد، اجرای آن اهمیت دارد. کودک باید توانایی کسب تجارب مخصوص خود را و نه تجارب ما را داشته باشد. با دیدن نقاشی او چنان شعف داشته باشید که بیش از آن ممکن نباشد. نقاشی او را قاب کنید تا او متوجه اهمیت کارش باشد.

 

ادامه نوشته